AKŞEHİR’DE KİRAZA ALTERNATİF ARAYIŞINDA YENİ UMUT: BADEM

Kiraz üretimiyle Türkiye’nin önemli merkezlerinden biri olan Akşehir’de, artan işçilik ve pazarlama sorunları üreticileri alternatif ürünlere yönlendiriyor. İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ferragnes, Ferraduel ve Makako gibi badem çeşitlerinin Akşehir coğrafyasında değerlendirilebileceğini belirtirken, Yarenler Mahallesi’nde badem üretimi yapan emekli öğretmen Tahsin Zerek’in 7 yıllık bahçesindeki sonuçlar dikkat çekiyor.

Akşehir’de kiraz üretiminin yanında alternatif tarım ürünlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürüyor. Kirazın yanı sıra farklı ürünlerin de bölge tarımında değerlendirilmesi amacıyla yapılan çalışmalarda badem, üreticiler açısından öne çıkan alternatif ürünlerden biri olarak değerlendiriliyor. Akşehir İlçe Tarım ve Orman Müdürü Halil İbrahim Önder ve kurum personeli, Yarenler Mahallesi’nde Ferragnes badem bahçesi bulunan emekli öğretmen ve çiftçi Tahsin Zerek’in bahçesinde incelemelerde bulundu. Müdür Önder ve beraberindeki ekip, bahçedeki badem ağaçlarını ve yeni dikilen fidanları inceleyerek üretim süreci hakkında Zerek’ten bilgi aldı. Kiraza Alternatif Ürün Arayışı Akşehir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkililerinden alınan bilgilere göre, bademin bazı çeşitleri geç çiçek açması nedeniyle Akşehir coğrafyasında dikkatli değerlendirilmesi gereken ürünler arasında bulunuyor. Bazı badem çeşitlerinin çiçeklenme dönemlerinin kirazla aynı döneme denk gelebildiği, bazı çeşitlerin ise kirazdan sonra çiçek açtığı belirtiliyor. Özellikle Ferragnes ve Ferraduel badem çeşitlerinin Türkiye'de son yıllarda daha fazla tercih edilmeye başladığı ifade edilirken, Makako gibi çeşitlerin de Akşehir bölgesinde alternatif ürün olarak değerlendirilebileceği kaydedildi. Badem üretiminin üretici açısından öne çıkan avantajlarından birinin ürünün pazarlanma şekli olduğu belirtiliyor. Badem, henüz olgunlaşmadan çağla olarak da satışa sunulabilirken, esas ekonomik değerinin kuru ürün olarak elde edildiği ifade ediliyor. Kiraz gibi yaş meyvelerde hasat sonrasında ürünün kısa süre içerisinde değerlendirilmesi gerekirken, bademin kurutularak depolanabilmesi üreticiye önemli bir zaman avantajı sağlıyor. Üreticiler, bademin uygun koşullarda depolanarak istenilen zamanda pazara sunulabilmesinin, özellikle fiyatların düşük olduğu dönemlerde ürününü hemen satmak zorunda kalan yaş meyve üreticileri açısından önemli bir alternatif oluşturduğuna dikkat çekiyor. Bademde pazarlama kanallarının çeşitliliğinin de üretici açısından avantaj oluşturduğu belirtilirken, ürünün pazarının üreticinin ayağına kadar gelebildiği ifade ediliyor. Türkiye Bademde Hem İhracat Hem İthalat Yapıyor İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri, Türkiye’nin badem üretiminin yanı sıra badem ihracatı ve ithalatı da gerçekleştiren ülkeler arasında bulunduğuna dikkat çekiyor. Türkiye’de üretilen bademin yanı sıra iç piyasada tüketilen bademin önemli bir bölümünün ithalat yoluyla karşılandığı belirtilirken, badem üretiminin artırılmasının hem üretici hem de ülke tarımı açısından önem taşıdığı ifade ediliyor. Bu kapsamda Akşehir’de de kiraz üretiminin devamlılığının korunmasıyla birlikte, bölgenin iklim ve toprak şartlarına uygun alternatif ürünlerin belirlenmesinin üreticilerin gelir kaynaklarını çeşitlendirebileceği değerlendiriliyor. Akşehir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından badem bahçelerinin kurulmasına yönelik destek çalışmaları da yürütülüyor. Müdürlük tarafından fidan desteği sağlanırken, KOP iş birliğiyle badem bahçelerinin oluşturulduğu öğrenildi. Badem bahçelerinde farklı dikim modellerinin uygulandığı, 6x4 ve 7x4 metre aralıklarla oluşturulan bahçelerde yaklaşık dördüncü yıldan itibaren ürün alınmaya başlandığı, altıncı yıldan itibaren ise ağaçların tam verime ulaşmasının beklendiği bildirildi. “Kirazımızı Kökleyerek Tamamen Bademe Geçtik” Yarenler Mahallesi’nde badem üretimi yapan emekli öğretmen Tahsin Zerek, yıllardır bahçe ve çiftçilikle uğraştığını belirterek kiraz üretiminde yaşanan sorunların kendilerini alternatif ürün arayışına yönelttiğini söyledi. İlk olarak 5 dekarlık alanda deneme üretimi yaptıklarını anlatan Zerek, sonuçların olumlu olması üzerine badem üretimini genişlettiklerini belirtti. Zerek, 7 yıllık bahçesindeki üretimden memnun kaldıklarını ifade ederek, “Bu gördüğünüz bahçemiz yedinci yılında. Sonuç aldık ve sonuç yüz güldürücü. Kirazımızı kökleyerek tamamen bademe geçtik” dedi. Bahçesinde tozlayıcı çeşitlerin yanı sıra farklı badem çeşitlerinin bulunduğunu belirten Zerek, üretime Ferragnes ile başladıklarını, son olarak Laurenne çeşidini de dikerek bahçeyi genişlettiklerini ifade etti. “Kirazda Hem Fiyatta Hem İşçide Sıkıntı Yaşanıyor” Kiraz üretiminden bademe geçiş kararlarının nedenlerini anlatan Zerek, Akşehir ve çevresinin önemli bir kiraz üretim merkezi olduğuna dikkat çekti. Zerek, yaşadıkları sorunları şu sözlerle anlattı: “Kirazda sıkıntılar yaşamaya başladık. Bu bölge Sultandağı’ndan buraya kadar dünyanın en büyük kiraz havzası. Ortada kaldığımız için kirazda hem fiyatta sıkıntı yaşanıyor, hem işçide sıkıntı yaşanıyor, değerlendirilemiyor. Dolayısıyla alternatif ürünler aramak zorunda kalıyoruz.” Kiraz bahçelerinin büyüklüğünün de üretici açısından önemli bir işçilik yükü oluşturduğunu belirten Zerek, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bir de kiraz çok fazla dikiliyor, 40 dekar, 50 dekar dikiliyor. 30 ton, 40 ton kiraz çıkıyor. Toplaması bir çile, pazarlaması bir çile. Onun için alternatif ürüne yönelmek gerektiğine kanaat getirdik. Bademden memnunuz, bu önümüzdeki yıllarda da badem üreticilerinin memnun olacağı kanaatindeyim.” “İki Yıl Bekletip İstediğiniz Zaman Satabilirsiniz” Bademin kiraza göre en önemli avantajlarından birinin işçilik ve depolama olduğunu ifade eden Zerek, badem bahçelerinde hasadın daha kolay gerçekleştirilebildiğini söyledi. Bademde ilaçlama çalışmalarının kiraza yakın olduğunu ancak hasat sürecinin daha kolay olduğunu belirten Zerek, özellikle ürünün depolanabilmesinin kendileri açısından büyük avantaj olduğunu vurguladı. Zerek, “50 dekar yeri 3 işçi ile toplayıp bitirirsiniz. Çünkü daha çok mekanize bir olay ve silkilmesi kolay. Kurutup çuvalladınız mı istediğiniz zaman satabilirsiniz. Benim için en büyük avantajı bu” ifadelerini kullandı. Geççi Çeşitler Tercih Ediliyor Bahçesinde bulunan badem çeşitlerinin geççi ve yüksek verimli çeşitler olduğunu belirten Zerek, yerli badem çeşitlerinin verim oranlarının daha düşük olduğunu ifade etti. Piyasada kendi bahçesinde bulunan çeşitlerin daha fazla talep gördüğünü belirten Zerek, bademin fiyat açısından da kiraza göre avantajlı olduğunu söyledi. Zerek ayrıca badem üretimine geçiş sürecinde kendilerine destek veren Akşehir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne teşekkür etti. Akşehir Tarımında Alternatif Ürün Arayışı Akşehir’de kiraz üretiminin devamlılığının sağlanması önemini korurken, üreticilerin artan işçilik, pazarlama ve fiyat sorunları karşısında alternatif ürünlere yönelmesi de yeni üretim modellerini gündeme getiriyor. İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün destekleriyle yaygınlaştırılması hedeflenen badem üretiminin, Akşehir’de önümüzdeki yıllarda kiraza alternatif ürünlerden biri olarak daha fazla üretici tarafından değerlendirilmesi bekleniyor.